De werkkostenregeling vervangt de tot 2011 geldende regels voor vrije vergoedingen en verstrekkingen aan personeel. Tot en met 2013 kunt u jaarlijks opnieuw kiezen voor de WKR of voor de oude regels voor vrije vergoedingen en verstrekkingen.

Inmiddels is duidelijk geworden dat de WKR in ieder geval, en per 1 januari 2014, daadwerkelijk wordt ingevoerd. Zoals het er nu voorstaat zal de werkgever kunnen kiezen uit twee regelingen: één regeling met een laag percentage (waarschijnlijk het huidige percentage van 1,4% met specifieke vergoedingen) en één regeling met een hoger percentage zonder specifieke vergoedingen. De details moeten nog verder uitgewerkt worden. Het Ministerie van Financiën zal dit in het Belastingplan 2012 (september 2012) verder uitwerken.

Nieuw suppletieformulier voor btw-correcties
Met ingang van 2012 geldt er een actieve informatieverplichting voor onder meer de omzetbelasting. Heeft u in de afgelopen vijf kalenderjaren een onjuiste of onvolledig btw-aangifte gedaan, dan moet u dit alsnog verplicht melden aan de Belastingdienst. U heeft dan namelijk te weinig of juist te veel btw betaald. Melden kan alleen met een speciaal btw-suppletieformulier. Dit formulier is te downloaden via de site van de Belastingdienst (www.belastingdienst.nl). Daarbij is onderscheid gemaakt tussen de suppletie omzetbelasting vanaf 2010 en de suppletie omzetbelasting tot en met 2009.

Let op:
Kleine btw-correcties tot een saldo van € 1.000 (te betalen of terug te ontvangen) mag u verwerken in de eerstvolgende aangifte omzetbelasting. U hoeft dan geen gebruik te maken van het verplichte suppletieformulier.

Het belang van een samenlevingscontract voor de erfbelasting
Indien u samenwonend bent, dan bent u niet altijd automatisch elkaars partner voor de erfbelasting. Sinds 1 januari 2012 is een notarieel samenlevingscontract met wederzijdse zorgplicht een van de voorwaarden om als “partner” te worden gezien. Het belang om een dergelijk contract af te sluiten bij de notaris is dus groot als u en uw partner nog geen vijf jaar samenwonen. Indien u nog geen vijf jaar samenwonend bent, wordt u voor de erfbelasting pas als partners gezien als het notarieel samenlevingscontract met wederzijdse zorgplicht minimaal zes maanden oud is, voordat een van beiden komt te overlijden. De langstlevende partner profiteert dan van een hoge vrijstelling (€ 600.000) en zit in de laagste tariefgroep voor de erfbelasting.

Regels voor de bv eenvoudiger en flexibeler
Sneller en eenvoudiger een bv oprichten en meer vrijheid om uw bedrijf naar eigen wensen in te richten. Het behoort straks allemaal tot de mogelijkheden. Om ervoor te zorgen dat de bv-vorm aantrekkelijk blijft voor ondernemers, zijn er plannen om het bv-recht (eindelijk) te vereenvoudigen en te flexibiliseren. Het is de bedoeling dat het bv-recht vanaf 1 juli 2012 wordt aangepast. Het is nog niet duidelijk of deze datum daadwerkelijk gehaald zal worden.

De wetsvoorstellen voor de flex-bv brengen een aanzienlijke vereenvoudiging en flexibilisering aan op het bestaande bv-recht. Zo worden het verplichte minimumkapitaal van € 18.000, de bankverklaring bij inbreng in geld en de accountantsverklaring bij inbreng in natura afgeschaft en kan een bv volstaan met eenvoudige statuten. De verklaring van geen bezwaar voor oprichting van een bv is al op 1 juli 2011 afgeschaft.

Om schuldeisers voldoende te beschermen, wordt in het aangepaste bv-recht de aansprakelijkheid van het bestuur en de aandeelhouders vergroot.

Einde kindertoeslag in box 3
Met ingang van 2012 is een einde gekomen aan de kindertoeslag op het heffingsvrije vermogen in box 3. Als ouders bent u verplicht de bezittingen en schulden van uw minderjarige kinderen in uw eigen aangifte op te geven in box 3. In de aangifte over het jaar 2011 mag u hierop nog een kindertoeslag in mindering brengen van € 2.779 per minderjarig kind. In uw aangifte over het jaar 2012 is dit niet meer mogelijk.

Aanbesteden makkelijker voor kleine ondernemers
De Tweede Kamer is akkoord gegaan met een nieuwe aanbestedingswet zodat kleine ondernemers straks beter kans maken bij overheidsaanbestedingen. Ook zorgen nieuwe regels voor minder administratieve lasten. Opdrachten mogen niet meer dusdanig worden geclusterd dat kleinere bedrijven geen kans meer maken. Een bedrijf met bijvoorbeeld 120 vestigingen mag niet de schoonmaak van alle overheidsgebouwen bundelen in één aanbesteding, waardoor een klein schoonmaakbedrijf bij voorbaat al geen kans meer maakt.

Ook mogen er geen onredelijke contractvoorwaarden aan ondernemers worden gesteld. Hiermee wordt bijvoorbeeld voorkomen dat een kleine ondernemer alle risico’s van een bouwproject moet dragen terwijl deze ondernemer zich onmogelijk kan verzekeren tegen deze risico’s. De nieuwe aanbestedingswet moet nog door de Eerste Kamer worden behandeld.

Toch ondernemerschap ondanks één opdrachtgever
Een grote afhankelijkheid van één opdrachtgever hoeft geen beletsel te vormen voor het ondernemerschap in de inkomstenbelasting. Dat bewijst een uitspraak van een Bredase rechter die oordeelde over een beginnende ondernemer in de ruwbouw. De aard van de werkzaamheden, zo stelde de rechter, leidt bij deze man tot langdurige contracten. Dat kan met name in het begin van een startende onderneming betekenen dat iemand maar één opdrachtgever heeft. Voor de rechter was het ook van belang dat de man het jaar daarop wel verschillende opdrachtgevers kreeg.

Voor het ondernemerschap in de inkomstenbelasting kijkt de Belastingdienst naar een aantal zaken zoals winstverwachting, ondernemersrisico en het aantal opdrachtgevers. Kwalificeert u als ondernemer en voldoet u aan het urencriterium van 1.225 uur, dan kunt u een beroep doen op onder meer de zelfstandigenaftrek en andere fiscale faciliteiten.

Profiteer ‘snel’ van de versnelde afschrijfregeling
De tijdelijke regeling willekeurige afschrijving in verband met de economische crisis is vervallen per 1 januari 2012. Heeft u echter in 2010 of in 2011 nog geïnvesteerd in nieuwe bedrijfsmiddelen, dan kunt u dus nog wél profiteren van de regeling. In het investeringsjaar (het jaar dat u de verplichting tot investeren bent aangegaan) mag u maximaal 50% afschrijven en het restant in één of meer volgende jaren. Het bedrijfsmiddel moet vóór 1 januari 2013 respectievelijk vóór 1 januari 2014 in gebruik zijn genomen. Niet alle bedrijfsmiddelen komen in aanmerking voor de versnelde afschrijving. Zo zijn bijvoorbeeld gebouwen, immateriële activa – waaronder software – en personenauto’s uitgesloten, behalve zéér zuinige personenauto’s.

Schenken aan een goed doel
Het is nu nog aantrekkelijker geworden om geld te doneren aan een Algemeen Nut Beogende Instelling (zogenoemde “ANBI’s”). Op de site van de Belastingdienst kunt u onder het kopje rekenhulpen controleren of de instelling waaraan u doneert, is aangemerkt als een ANBI. Uw giften zijn fiscaal aftrekbaar in de inkomstenbelasting maar er geldt wel een drempel en een plafond. Voor giften die niet in de vorm van periodieke uitkeringen zijn gedaan, is de drempel € 60 of, als dat meer is, 1% van het verzamelinkomen (vóór toepassing van de persoonsgebonden aftrek). Tevens geldt een maximum van 10% van het verzamelinkomen. Partners moeten hun verzamelinkomens samenvoegen.

Doneert u geld aan een ANBI die is aangemerkt als culturele instelling, dan levert u dit fiscaal extra voordeel op. Vanaf 2012 mag u deze gift voor de giftenaftrek in aanmerking nemen voor 1,25 keer het bedrag van de gedane gift (tot maximaal € 5.000). Voor deze verhoging geldt dus een maximum van € 1.250.

Voorbeelden van culturele ANBI’s zijn instellingen die actief zijn in beeldende kunst, bouwkunst, erfgoed (musea, archieven, archeologie, monumentenzorg), dans, film, letteren, (pop)muziek, (muziek)theater of vormgeving. Hieronder vallen bijvoorbeeld theatergroepen, schouwburgen, bibliotheken, filmhuizen, (pop)podia, letteren-, pop- en filmfestivals, en architectuurcentra.

Ook eenmalige giften aan een steunstichting sociaal belang behartigende instelling (SBBI) zijn onder voorwaarden aftrekbaar in de inkomstenbelasting. Voorbeelden van SBBI’s zijn muziek- en sportverenigingen. De voorwaarden moeten op dit moment nog worden bepaald.

Let op:
De giftenaftrek kent vanaf 2012 ook een aanscherping. Als u een herroepelijke gift daadwerkelijk herroept, dan moet u deze weer bij het inkomen optellen als u voor deze gift eerder giftenaftrek heeft genoten.

Schenken vanuit uw bv
Voor uw bv is het ook aantrekkelijker om geld te doneren aan een ANBI. De drempel van € 227 voor giftenaftrek in de vennootschapsbelasting is vervallen. Het totaalbedrag aan giften mag in plaats van 10% nu maximaal 50% van de winst bedragen. Het maximum is € 100.000.

Een gift aan een ANBI die is aangemerkt als een culturele instelling mag u in aanmerking nemen voor 1,5 keer het bedrag van de gedane gift. Voor deze verhoging geldt een maximum van € 2.500.

Vrijwilligersvergoeding soms ook aftrekbaar
Zet u zich als vrijwilliger in voor een goede doelen organisatie en ziet u af van een vergoeding, dan kan er sprake zijn van een fiscaal aftrekbare gift. Dit is het geval als:

• de organisatie door de Belastingdienst is aangewezen als een ANBI;
• de organisatie een verklaring heeft afgegeven dat u zich heeft ingezet als vrijwilliger;
• u aanspraak kunt maken op de in de verklaring genoemde vrijwilligersvergoeding;
• de organisatie bereid en in staat is om de vergoeding aan u uit te betalen;
• u in alle vrijheid over de vergoeding kunt beschikken maar hier vrijwillig van afziet en de vergoeding aan de organisatie schenkt.

Einde fiscaal partnerschap
Bij een echtscheiding eindigt het fiscaal partnerschap op het moment dat u niet meer samen op hetzelfde woonadres staat ingeschreven en het verzoek tot echtscheiding of scheiding van tafel en bed is ingediend bij de Rechtbank. Zolang u niet voldoet aan beide voorwaarden, blijft u voor de Belastingdienst fiscaal partner !

Let op:
Voor de toeslagen eindigt het partnerschap al op het moment dat u duurzaam gescheiden leeft. U staat dan niet meer op hetzelfde woonadres ingeschreven en u bent niet van plan om in de toekomst weer te gaan samenleven.

Alimentatie
Indien u partneralimentatie moet betalen, dan is deze “soort” alimentatie bij u aftrekbaar in de inkomstenbelasting. Uw ex-echtgeno(o)t(e) betaalt belasting over de ontvangen bedragen aan alimentatie. Kinderalimentatie is niet aftrekbaar bij de betalende ouder en niet belast bij de ontvangende ouder. Het kan wel zijn dat de betalende ouder recht heeft op een forfaitaire aftrek voor kosten van levensonderhoud van de kinderen. Dat kan echter alleen als de betalende ouder geen kinderbijslag voor het kind krijgt en het kind zelf geen recht heeft op studiefinanciering.

Let op:
Het kabinet wil de aftrek levensonderhoud kinderen op termijn afschaffen. Ook zijn er plannen om de partneralimentatie te defiscaliseren. De verplichting valt dan buiten de inkomstenbelasting. Alimentatie is dan niet langer aftrekbaar bij de betaler en niet langer belast bij de ontvanger.

Eigenwoningregeling
Zodra u of uw partner de eigen woning verlaat, heeft dit gevolgen voor de eigenwoningregeling. Fiscaal gezien wordt de woning voor de vertrekkende partner vanaf dat moment nog maximaal twee jaar lang als eigen woning aangemerkt (scheidingsregeling). Wie van beiden in die periode het eigenwoningforfait en de aftrekbare hypotheekrente moet aangeven, hangt af van de juridische eigendoms- en schuldverhouding. Na twee jaar stopt de eigenwoningregeling voor de vertrekkende partner. Zijn/haar aandeel in de eigen woning en in de schuld verhuist naar box 3. De hypotheekrente is dan niet langer aftrekbaar in box I.

Let op:
Na het verstrijken van de tweejaarsperiode krijgt de vertrekkende partner mogelijk te maken met de bijleenregeling. Datzelfde geldt als de echtscheiding binnen twee jaar is afgerond en de woning wordt toebedeeld aan een van beiden. De partner die de woning niet overneemt, realiseert dan een eigenwoningreserve.

Dalende aandelenkoersen en de lage marktrente hebben de dekking van de fondsen geen goed gedaan. De Nederlandsche Bank heeft de pensioenfondsen opdracht gegeven om alles in het werk te stellen om het zogenoemde “dekkingstekort” weg te werken. Zij moeten hiervoor herstelplannen schrijven waarin zij aangeven hoe zij op korte termijn weer het minimumvereiste aan eigen vermogen kunnen bereiken.

Bijstortingsverplichting
Een van de middelen om uit deze onderdekking te raken, is de bijstortingsverplichting van de werkgever. Deze bijstortingsverplichting bestaat alleen voor ondernemingspensioenfondsen en niet voor bedrijfstakpensioenfondsen. Afhankelijk van de financieringsovereenkomst kan het fonds de werkgever aanspreken op de toegenomen pensioenlasten en vragen om aanvullende premiebedragen te voldoen. Andere opties zijn het verhogen van de pensioenpremies of het bevriezen van de uitkering.

Pas als het pensioenfonds alle middelen heeft benut om het dekkingstekort tegen te gaan, mag het fonds gaan korten op de pensioenuitkeringen. Dit wordt ook wel afstempelen genoemd.

Verzekeraars
Ook werknemerspensioenen die bij verzekeringsmaatschappijen zijn ondergebracht, hebben last van de financiële crisis. Verzekeraars beleggen de premies immers in aandelen en ondervinden net als de pensioenfondsen hinder van de lage rente. De gevolgen zijn afhankelijk van wat de werkgever met de verzekeraar heeft afgesproken en in welke regeling iemands pensioen valt: een middelloon-, eindloon- of beschikbarepremieregeling.

Laatste stand van zaken
In februari 2012 heeft de Nederlandsche Bank bekendgemaakt dat 103 fondsen gaan korten op de pensioenen. De voorgenomen korting is noodzakelijk om de pensioenfondsen in 2013 de gelegenheid te geven hun dekkingsgraad op peil te krijgen. Gemiddeld komt de korting uit op 2,3% maar 34 fondsen hebben aangegeven meer dan 7% te gaan korten. De meeste fondsen die moeten korten, doen dat per 1 april volgend jaar. Acht fondsen zijn al per 1 april 2012 overgegaan op een korting van gemiddeld 6,8%. De Nederlandsche Bank mag de namen van de fondsen die gaan korten niet bekend maken, maar de Pensioenfederatie heeft een lijst openbaar gemaakt op haar website: www.pensioenfederatie.nl.

Er zijn diverse andere “alternatieve” financieringsmogelijkheden.

1. Participatiemaatschappijen. Een participatiebedrijf neemt deel in het eigen vermogen van uw bv en kan ook achtergestelde leningen verstrekken. U moet er echter rekening mee houden dat een dergelijke partij een actieve aandeelhouder is, die zich ook zal bezighouden met de gang van zaken binnen uw bv.
2. Subsidies. Subsidies zijn uiteraard geen officiële vorm van ondernemingsfinanciering, maar kunnen u helpen om investeringen van de grond te krijgen. Er zijn ruim 300 soorten subsidies die speciaal op mkb-ondernemers gericht zijn.
3. Overheidsgaranties. De overheid kent een aantal garantieregelingen om ervoor te zorgen dat gezonde bedrijven voldoende toegang hebben en houden tot de kapitaalmarkt.
4. Lenen van familie. Als beginnende ondernemer is het extra moeilijk om een financiering te krijgen. Lenen van familie kan dan uitkomst bieden. Voor het familielid zelf zijn er een aantal fiscale faciliteiten.

Zakelijke voorwaarden
Wanneer een lening keurig volgens de fiscale spelregels is opgesteld, is er een schriftelijke overeenkomst tussen u en uw bv. In deze overeenkomst zijn een aflossingsschema en een reëel rentepercentage opgenomen. Bovendien zijn er reële zekerheden gesteld. Om te beoordelen of een lening zakelijk is, moet u zichzelf afvragen of ook een onafhankelijke derde een dergelijke leningsovereenkomst met uw bv zou zijn aangegaan.

Wat nu als de lening niet aan al deze voorwaarden voldoet? Het rentepercentage is bijvoorbeeld te laag, u heeft geen zekerheden bedongen of er is schriftelijk geen aflossingsschema opgesteld. Mocht dit het geval zijn, dan wil dit nog niet automatisch zeggen dat hier sprake is van een ‘onzakelijke’ lening.

Onzakelijke rente
Heeft u een te lage of geen rente afgesproken, dan moet voor de fiscale winstberekening toch worden uitgegaan van een zakelijke rente. Deze rente is bij u belast in box 1 en bij de bv aftrekbaar. Als een zakelijke rente niet kan worden bepaald (omdat bijvoorbeeld een onafhankelijke derde nooit bereid zou zijn geweest een dergelijke lening onder dezelfde voorwaarden te verstrekken), dan wordt verondersteld dat u een debiteurenrisico bent aangegaan dat een derde niet zou hebben genomen. In dat geval is de hogere zakelijke rente nog steeds belast bij u, maar kunt u in beginsel een eventueel afwaarderingsverlies niet in box 1 in aanmerking nemen.

Afwaarderingsverlies wel of niet aftrekbaar?
Een onzakelijke rente betekent dus niet per definitie dat een lening ook onzakelijk is. Zo heeft de Hoge Raad onlangs beslist dat een directeur-grootaandeelhouder tóch een afwaarderingsverlies in aanmerking mocht nemen, ondanks dat er geen zekerheden waren gesteld en geen aflossingsschema was opgesteld.

Belangrijk is het moment waarop de lening is aangegaan. De dga kon aantonen dat er op dat moment voldoende zekerheid was dat de bv de lening in de toekomst zou kunnen aflossen. De inspecteur kon niet aantonen dat de dga een debiteurenrisico was aangegaan dat een onafhankelijke derde niet zou hebben genomen. Het gevolg was dat het afwaarderingsverlies wel aftrekbaar was in box 1.

Elektronisch factureren nog gemakkelijker

Met ingang van volgend jaar wordt het elektronisch factureren gemakkelijker voor alle ondernemers in de Europese lidstaten. Als ondernemer verstuurt u misschien nu al voor binnenlandse transacties een e-factuur. Straks zijn alle ondernemers in de EU vrij in de keuze van de (digitale) technologie. Wel moeten zij bij deze keuze garanderen dat de factuur origineel, betrouwbaar, leesbaar en niet te vervalsen is.

Eenvoudige facturen

Vanaf 2013 mag u een eenvoudige factuur uitschrijven voor bedragen tot en met € 100 of als het gaat om een aanvullend document op een oorspronkelijke factuur, zoals creditnota’s. De vereenvoudiging betekent dat er minder gegevens op de factuur hoeven te staan. Dit kan echter niet in alle situaties. Bij grensoverschrijdende afstandsverkopen, bij intracommunautaire leveringen tegen het nultarief en als uw diensten belast zijn in een andere lidstaat dan waar uzelf bent gevestigd, moet u altijd een volledige factuur uitreiken. U moet ook een volledige factuur uitreiken voor bedragen boven € 100.

Wat moet er daadwerkelijk op een factuur staan?

• De datum waarop u de factuur uitreikt;
• Opeenvolgend factuurnummer (u mag meerdere reeksen hanteren);
• Btw-identificatienummer van de leverancier / dienstverrichter;
• Btw-identificatienummer van de afnemer indien een verleggingsregeling van toepassing is of een intracommunautaire levering wordt verricht;
• Naw-gegevens van de ondernemer en zijn afnemer;
• De hoeveelheid geleverde goederen en/of diensten en een duidelijke omschrijving hiervan;
• De datum waarop de levering of dienst heeft plaatsgevonden;
• De maatstaf van heffing voor elk btw-tarief of elke btw-vrijstelling, de eenheidsprijs exclusief btw, evenals de eventuele vooruitbetalingkortingen en andere kortingen indien die niet in de eenheidsprijs zijn begrepen;
• Het toegepaste btw-tarief;
• Het te betalen btw-bedrag;
• Indien de afnemer de factuur uitreikt in plaats van de leverancier of dienstverrichter dient u op de factuur te vermelden: ‘factuur uitgereikt door de afnemer’;
• Indien van toepassing: een verwijzing naar de vrijstelling of intracommunautaire levering;
• Indien een verleggingsregeling van toepassing is, dan moet de vermelding “btw verlegd” opgenomen worden;
• Betreft de verkoop een vervoermiddel, dan dienen de gegevens over het vervoermiddel (nieuw of gebruikt) te worden opgenomen;
• Indien van toepassing de vermelding: ‘Bijzondere regeling – gebruikte goederen’, ‘Bijzondere regeling – kunstvoorwerpen’, ‘Bijzondere regeling – voorwerpen voor verzamelingen of antiquiteiten’;
• Indien van toepassing de naw-gegevens en het btw-identificatienummer van de fiscaal vertegenwoordiger.